پاسخ به سؤالات معمول دیابتی‌ها

پاسخ به سؤالات معمول دیابتی‌ها

افراد دیابتی بیشتر از سایرین سرما می‌خورند؟

نه. علت اینکه به افراد دیابتی توصیه می‌شود که در آغاز فصول سرد از واکسن آنفولانزا استفاده کنند، این است که وجود هر نوع عفونت در بدن فرد دیابتی کنترل قند خون او را با مشکل مواجه می‌سازد و احتمال داشتن قند بالا را افزایش می‌دهد و در دیابتی‌های نوع 1 خطر بروز کتواسیدوز را به وجود می‌آورد.

 

تزریق انسولین موجب تصلب شرایین و افزایش فشارخون می‌شود؟

نه. تزریق انسولین به‌هیچ‌وجه موجب تصلب شرایین نمی‌شود. پیش‌ازاین برخی محققان معتقد بودند ممکن است تزریق انسولین در ایجاد تصلب شرایین دخیل باشد و یا موجب بروز آن و نیز افزایش فشارخون گردد، درحالی‌که اصلاً چنین نیست.

 

اینکه می‌گویند دیابتی‌ها تا زمانی که HbA1c شان بالاتر از 8 نیست، نیازی به تغییر برنامه غذایی‌شان نخواهند داشت درست است؟

اصلاً. هر چه میزان قند خون شما به محدوده طبیعی نزدیک‌تر باشد، خطر ابتلا به عوارض دیابت به طرز چشمگیری کمتر است. اگر میزان HbA1c شما حدود 7% باشد، یعنی دیابت شما خوب کنترل نشده است و باید سعی کنید که میزان HbA1c خون خود را به حد طبیعی (کمتر از 6%) نزدیک کنید.

 

کدام نوع دیابت خطرناک‌تر است؟

دیابت اگر کنترل نشود موجب عوارض می‌شود و روی کیفیت زندگی افراد تأثیر می‌گذارد. هرچقدر که قند بالاتر باشد و کنترل آن مناسب نباشد، عوارض بیشتری ایجاد می‌شود.

دیابت نوع یک معمولاً در کودکان و نوجوانان رخ می‌دهد و مادام‌العمر است و وقتی بیماری برای کودکان شروع می‌شود طبیعی است که استرس شدیدی به والدین وارد شود در واقع می‌گویند که دیابت نوع یک بیماری کودک نیست بلکه بیماری والدین و خانواده است یعنی بیشتر از کودک والدین بیمار می‌شوند؛ بنابراین دیابت نوع یک جنبه روان‌شناختی خاص خودش را دارد.

بیماری دیابت نوع دو که قبلاً در سن بالای سی و پنج سال دیده می‌شد امروزه در نوجوانان هم دیده می‌شود و این یک علامت خطر است. دیابت نوع یک هم ممکن است در سنین بالا شروع شود. ما فرمی از دیابت نوع یک داریم که در چهل‌سالگی ممکن است ایجاد شود که سیر آرام و کُندی دارد.

دیابت نوع یک معمولاً سیر سریع دارد یعنی کودک در عرض یک یا چند ماه دچار علائمی مثل پر نوشی، عطش، کاهش وزن و پر ادراری می‌شود دیابت نوع دو اما معمولاً یک سیر کند و آهسته دارد. بعضی‌اوقات سال‌ها از شروع بیماری می‌گذرد و خود فرد نمی‌داند دیابت دارد.

 

آیا فردی که دیابت دارد باید خودش را با افراد سالم مقایسه کند؟

وقتی فردی دچار دیابت می‌شود در واقع این فرصتی است که شیوه زندگی خود و حتی خانواده‌اش را اصلاح کند؛ یعنی اگر من دچار دیابت شدم، باید تصمیم بگیرم که از همین لحظه سبک زندگی خودم را اصلاح کنم و بیشتر مطالعه کنم و بدانم و زندگی سالم داشته باشم یعنی به غذایی که می‌خورم دقت کنم، خیلی کم فست فود بخورم، غذاهای چرب و سرخ‌کردنی و خیلی شیرین نخورم، ورزش کنم و فعالیت بدنی داشته باشم و سیگار را ترک کنم. استرس را کاهش بدهم و ... برای اینکه دیابت را تحت کنترل دربیاورید باید اطلاعات و آگاهی‌مان را زیاد کنیم. اگر من آموزش منظم و مناسب داشته باشم و آگاهی و دانش خودم را در مورد بیماری افزایش بدهم در کنترل بیماری، احساس قدرت و توان می‌کنم و انگیزه‌ام برای کنترل بیماری بیشتر می‌شود.

بعضی از بیماران تصور می‌کنند شاید گناهی مرتکب شده‌اند که دیابت عاقبت آن گناه است. متأسفانه برخی بیماران وقتی‌که این مشکل برایشان پیش می‌آید، می‌گویند چرا من باید این بیماری را داشته باشم و مثلاً آیا من گناهی کرده‌ام که دچار بیماری شده‌ام؟ خب همه ما می‌دانیم که مشکل گناه و اشتباه نیست و ما نباید به این خاطر خودمان را سرزنش بکنیم مهم این است که بیماری کنترل شود و ما یاد بگیریم با بیماری چگونه کنار بیاییم که این امر نیاز به اطلاعات و آگاهی و دانش دارد. بیمار باید از هر فرصتی برای یادگرفتن استفاده کند و بخواند و بداند و بشنود و ببیند. در ضمن خوب است که مبتلایان با هم در تماس باشند و الگوهای موفق کنترل بیماری را ببیند و تجربیات افراد خود را با یکدیگر ردوبدل کنند ولی نباید خوددرمانی کنند یا به دیگران نسخه بدهند و باید درمان را به پزشکان حاذق و دوره‌دیده دیابت واگذار کنند.

 

با ورزش کردن و داشتن رژیم غذایی می‌توان در فرد مستعد از ابتلا به دیابت جلوگیری کرد؟

برخی محققان و پژوهشگران دیابت معتقدند که با اصلاح شیوه زندگی حتی در افرادی که مستعد ابتلا به دیابت هستند هم تا 60 درصد می‌توان از ابتلا به دیابت جلوگیری کرد.

همه کسانی که سابقه خانوادگی دیابت دارند باید مراقب وزن خود باشند و فعالیت بدنی منظم بکنند یعنی حداقل 150 تا 180 دقیقه در هفته پیاده‌روی با سرعت نیمه سریع داشته باشند حتی برخی محققان ادعا کرده‌اند افراد چاق اگر هفت تا ده درصد وزنشان را کم کنند تا پنجاه‌درصد احتمال ابتلای آن‌ها به دیابت کم می‌شود.

 

می‌توان بجای استفاده از انسولین از قرص‌های کاهش‌دهنده قند خون استفاده کرد؟

ممکن است پزشکان در مورد یک بیمار خاص با در نظر گرفتن کلیه شرایط انسولین را به قرص تبدیل کنند اما این قابل‌تعمیم به همه بیماران نیست.

 

استرس و افسردگی می‌توانند باعث دیابت شوند؟

اینکه باعث بیماری شوند نه اما می‌توانند باعث افزایش میزان قند خون شوند. رابطه دیابت و بیماری‌های اعصاب و روان رابطه تنگاتنگی است و بسیاری از بیماران هم ممکن است از درجاتی از مشکلات اعصاب و روان رنج ببرند. این حالات ممکن است کنترل و مدیریت بیماری را سخت کنند چراکه مثلاً فردی که دیابت دارد و افسرده است انگیزه و حوصله کافی ندارد که قند خون خود را روزی چند بار کنترل بکند، یا یک رژیم غذایی خاص را رعایت بکند و حتی منظم دارو مصرف کند

فرد دیابتی که قند خونش با درمان معمول کنترل نمی‌شود حتماً باید یک مشاوره روان‌پزشکی انجام بدهد. یا مثلاً در جوانان بخصوص دختران وقتی قند خون کنترل نمی‌شود باید به زمینه اضطراب فکر کرد چرا که ممکن است این دختر نگران آینده باشد و به خاطر بیماری استرس داشته باشد.

 

دیابت ممکن است باعث ناباروری شود؟

محققان می‌گویند اگر هم دیابت نوع یک و هم نوع دو اگر کنترل نشوند می‌توانند باعث سقط‌جنین شوند. اگر قند خون در زمان بارداری کنترل نباشد هم امکان ایجاد ناهنجاری‌های جنینی افزایش پیدا می‌کند.


نکات ضروری هنگام سفر
آنچه دیابتی‌ها باید در مورد کنترل فشارخون بدانند
دیابت و سرطان سینه
دیابت و حساسیت های ریوی